Psikolojik sağlık, yaşam kalitesini doğrudan etkileyen en önemli alanlardan biridir. Günlük yaşamda yaşanan stres, travmalar, genetik yatkınlık, çevresel faktörler ve yaşam olayları zaman zaman ruh sağlığını etkileyebilir. Bu nedenle birçok kişi “psikolojik hastalıklar nelerdir?” sorusunu araştırmaktadır.
Öncelikle şunu belirtmek gerekir: Psikolojik hastalıklar oldukça geniş bir yelpazeye sahiptir ve her bireyde farklı belirtilerle ortaya çıkabilir. Bazıları kaygı ile, bazıları duygu durum değişimleriyle, bazıları ise düşünce ve davranış örüntüleriyle kendini gösterir.
Bu yazıda en sık görülen psikolojik rahatsızlıkları, temel belirtilerini ve hangi durumlarda profesyonel destek alınması gerektiğini detaylı şekilde ele alacağız.
Ruh sağlığı sorunları hem düşünce hem duygu hem de davranışları etkileyebilir.
Anksiyete Bozuklukları
En sık görülen psikolojik hastalıkların başında Anxiety disorder gelir.
Kişi çoğu zaman sürekli kaygı, kötü bir şey olacak hissi ve yoğun düşünce döngüsü yaşar.
Belirtiler:
- kalp çarpıntısı
- nefes darlığı
- sürekli düşünme
- huzursuzluk
- tetikte olma
Depresyon
Major depressive disorder en sık görülen ruh sağlığı sorunlarından biridir.
Belirtiler:
- mutsuzluk
- isteksizlik
- enerji düşüklüğü
- uyku bozukluğu
- hayattan keyif alamama
Panik Bozukluk
Panik ataklarla seyreden psikolojik rahatsızlıklardan biridir.
Belirtiler:
- ani korku nöbeti
- kalp çarpıntısı
- terleme
- ölüm korkusu
- nefes alamama hissi
Bu durum çoğu zaman Panic disorder olarak değerlendirilir.
Sosyal Anksiyete
Social anxiety disorder özellikle sosyal ortamlarda yoğun kaygı ile karakterizedir.
Örneğin:
- topluluk önünde konuşma korkusu
- göz teması kuramama
- yargılanma korkusu
- sosyal ortamlardan kaçınma
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)
Obsessive-compulsive disorder tekrar eden düşünce ve davranışlarla karakterizedir.
Örneğin:
- sürekli kontrol etme
- el yıkama
- simetri takıntısı
- tekrar eden zihinsel düşünceler
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Post-traumatic stress disorder travmatik olaylardan sonra gelişebilir.
Belirtiler:
- kabuslar
- olayın zihinde tekrar yaşanması
- tetikte olma
- kaçınma davranışı
Yeme Bozuklukları
Yeme davranışı ile ilişkili psikolojik rahatsızlıklardır.
Örneğin:
- Anorexia nervosa
- Bulimia nervosa
- Binge eating disorder
Belirtiler:
- kilo takıntısı
- kontrolsüz yeme
- beden algısı bozukluğu
Bipolar Bozukluk
Bipolar disorder duygu durumunda belirgin yükselme ve düşme dönemleriyle karakterizedir.
Örneğin:
- aşırı enerji
- taşkınlık
- ardından yoğun çöküş
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite
Attention deficit hyperactivity disorder hem çocuklarda hem yetişkinlerde görülebilir.
Belirtiler:
- dikkat dağınıklığı
- unutkanlık
- dürtüsellik
- yerinde duramama
Kişilik Bozuklukları
Uzun süreli düşünce ve davranış örüntülerini etkileyen durumlardır.
Örneğin:
- yoğun terk edilme korkusu
- dürtüsellik
- ilişki problemleri
Her Duygusal Zorlanma Hastalık mıdır?
Hayır.
Her stres, üzüntü veya kaygı psikolojik hastalık anlamına gelmez.
Önemli olan belirtilerin:
- süresi
- yoğunluğu
- yaşamı etkileme düzeyi
dir.
Ne Zaman Destek Alınmalı?
Şu durumlarda profesyonel destek önerilir:
- uzun sürüyorsa
- iş / okul etkileniyorsa
- ilişkiler bozuluyorsa
- günlük yaşam kalitesi düşüyorsa
Terapi süreci birçok psikolojik rahatsızlıkta oldukça etkilidir.
Sık Sorulan Sorular
En sık psikolojik hastalık hangisi?
Anksiyete ve depresyon en sık görülenlerdir.
Hepsi terapi ile düzelir mi?
Birçok durumda terapi oldukça etkilidir.
Her stres hastalık mıdır?
Hayır.
Tanı nasıl konur?
Uzman değerlendirmesi ile.
Online terapi olur mu?
Evet, oldukça etkilidir.
Sonuç
Psikolojik hastalıklar oldukça geniş bir alanı kapsar ve her biri farklı belirtilerle ortaya çıkabilir.
Erken fark etmek ve destek almak süreci büyük ölçüde kolaylaştırır.
Uzun süredir kaygı, mutsuzluk, duygu değişimleri, uyku problemleri veya günlük yaşamı etkileyen psikolojik belirtiler yaşıyorsanız bu süreci tek başınıza taşımak zorunda değilsiniz. Antalya Konyaaltı’nda hizmet veren Özel Sağlık Meslek Birimi Klinik Psikolog Tunahan Şahin olarak; bireysel terapi, çift terapisi, aile danışmanlığı, kaygı bozuklukları, depresyon ve kişisel farkındalık süreçlerinde profesyonel destek sunmaktayız. Ön görüşme ile yaşadığınız süreci değerlendirebilir, size en uygun destek planını birlikte oluşturabiliriz.